لنز تماسی

لنز تماسی

در سال ۱۸۸۷ میلادی آدولف فیک آلمانی اولین لنز تماسی از جنس شیشه را ساخت ولی از آنجایی که این لنزها بزرگ بودند استفاده از آنها سخت بود و فقط طی چند دقیقه تحمل فرد کم می شد و نمی توانست از این لنز ها استفاده نماید تا سال ۱۹۴۹ که لنز های کوچکتری اختراع شد که فقط روی قرنیه را می پوشاند و با پیشرفت تکنولوژی در سال ۱۹۹۰ لنزهایی اختراع شد که اکسیژن را نیز از خود عبور می داد و عوارض کمتری داشت.
انواع لنز:
لنز سخت : لنز سخت از ماده ای به نام PMMA که شبیه به شیشه می باشند ساخته شده است که اکثرا برای افرادی که آستیگمات زیاد یا قوز قرنیه دارند استفاده می شود . اندازه آن کوچکتر از قرنیه چشم بوده ، استفاده از آن مشکلتر و تحملش سخت تر می باشد.افراد دیگر می توانند به راحتی لنز را داخل چشم فردی که آنرا استفاده می کند ببینند.کاربرد زیبائی نداشته و اکثرا درمانی و برای اصلاح آستیگمات زیاد ناشی از قوز قرنیه بکار می رود.
لنز نرم : از جنس پلی مر سیلیکونی ساخته شده به راحتی اکسیژن را از خود عبور می دهد با پیشرفت تکنولوژی روی سطح لنز های نرم پوششی از پلاسما ایجاد می کنند که تحمل آن توسط فرد استفاده کننده بیشتر بوده و عوارض چشمی کمتر می شود که در تمام لنزها این تکنولوژی بکار نرفته است.اکثر لنزهای نرم برای اصلاح ضعف بینائی (نزدیک بینی یا دوربینی) بکار می رود و برای آستیگمات کاربردی ندارد.
لنزهای جدیدتری که راحتی لنز نرم را داشته باشد ولی بتواند آستیگمات را  بپوشاند وجود دارد که به ۲ دسته تقسیم می شوند:
۱-لنزهای توریک        ۲-لنزهای پیکی بک
لنز توریک : اگر ساخت لنز نرم طوری انجام شود که قدرت در یک محور لنز با محور دیگر متفاوت باشد لنز می تواند آستیگمات را اصلاح کند برای اینکه این لنز در محور دقیق آستیگمات روی قرنیه چشم قرار گیرد یک طرف لنز سنگین تر ساخته یا با علامتی روی لنز مشخص می کنند تا بتوان لنز را روی چشم بدرستی قرار داد.این لنزها برای اصلاح آستیگمات کاربرد دارد و تحمل آن بسیار راحت تر از لنزهای سخت است.
لنزهای پیکی بک : از ترکیب لنزهای نرم و سخت ساخته شده که راحتی لنز نرم را داشته و قدرت اصلاحی آستیگمات لنز سخت را نیز داراست.
لنزهای کوررنگی : برای افرادی که کوررنگی دارند لنزهای مخصوصی ساخته شده است که به فرد کوررنگ کمک می کند تا رنگ ها را بهتر تشخیص دهد.این لنزها کوررنگی را درمان نمی کند نوع معمول آن X chrom و chroma Gen می باشد.
لنزهای زیبائی : لنزهای زیبائی برای تغییر ظاهری چشم بکار می رود و لنزهای رنگی و طبی-رنگی بیشترین کاربرد را دارد که هم بتواند ضعف بینائی چشم را اصلاح کند و هم رنگ چشم را به دلخواه فرد عوض کند.عوارض این لنزها بیشتر بوده و حتما بایستی اندازه سطح قرنیه توسط چشم پزشک گرفته شود و با اندازه سطح خلفی لنز مطابقت داده شود تا عوارض آن کمتر شود.
در ژاپن ، کره جنوبی و چین لنزهای زیبائی حلقوی برای بزرگ جلوه دادن سطح قرنیه نیز متداول شده است.برای افرادی که یک چشم نابینا دارند یا لک واضحی روی قرنیه یک چشم دارند نیز لنزهای مخصوصی ساخته شده است که توسط چشم پزشک تجویز می شود.
لنزهای درمانی پانسمانی : گاهی اوقات لنزهای نرم برای درمان زخم قرنیه شدید یا ورم قرنیه بعد از عمل جراحی چشم بکار می رود این لنزها معمولا ظرفیت آب زیادی داشته و ممکن است چندین روز یا چند هفته روی چشم بیمار باشد تا زخم قرنیه بهبود یابد.بعد از عمل جراحی PRK (اصلاح عیب انکساری) برای بهبود زخم ناشی از آن و کم شدن درد بیمار به طور شایع از این لنزها استفاده می شود.
لنزهای تماسی از نظر نحوه استفاده به چند دسته تقسیم می شوند : لنزهایی که روزانه مصرف می شوند (DW) یعنی بایستی شب بیرون آورده شده و نباید با آن خوابید.لنزهای هفتگی(EW) که برای ۶ روز در چشم بوده و یک روز استراحت دارد و روز هفتم نبایستی لنز را استفاده کرد و لنز های ماهانه (CW) که برای ۳۰ روز در چشم مناسب هستند.این لنزها براساس قدرت انتقال اکسیژن و میزان ظرفیت آبی که دارند و جنس آنها به این گروه تقسیم بندی شده اند هر چند در ساخت آنها تکنولوژی بالایی به کار رفته ولی عوارض لنزهای هفتگی و ماهانه چندین برابر لنزهای روزانه است.
لنزهای تماسی از نظر مدت زمان استفاده نیز به چند گروه تقسیم می شود : لنزهای یک بار مصرف لنزهایی هستند که نازک تر و سبک تر بوده برای افرادی که حساسیت زیادی دارند یا فقط برای یک مراسم خاص به مدت کوتاهی به لنز نیاز دارند کاربرد دارد.بعضی لنزها یک ماهه بوده و بعد از یک ماه بایستی دور انداخته شود و لنز جدید تهیه شود این لنزها ارزانتر بوده و در حال حاضر بیشتر توصیه می شوند چون راحت تر بوده و قبل از تشکیل رسوب روی سطح لنز و صدمه به قرنیه لنز کهنه دور انداخته شده و لنز جدید استفاده می شود.لنزهای ۶ ماهه تا یک ساله نیز وجود دارد که با ورود لنزهای یک ماهه به بازار اکثر افراد تمایل به استفاده از این لنزهای یکساله را ندارند چون قیمت گرانتر داشته و با تشکیل رسوب به مرور زمان صدمه به قرنیه نیز زیادتر می شود.
لنزهای سخت که برای قوز قرنیه استفاده می شوند عمر زیاد داشته و حتی تا ۱۰ سال نیز می توان استفاده کرد.
عوارض لنز :
۵ درصد افرادی که از لنز استفاده می کنند سالانه دچار عارضه چشمی می شوند .علت اکثر این عوارض استفاده غلط ، خوابیدن با لنز ، متناسب نبودن سطح لنز با سطح چشم می باشد.استفاده نابجای لنز می تواند شکل پلک ، ملتحمه و قرنیه را تغییر دهد ، مراقبت ضعیف و عدم رعایت بهداشت فردی باعث ورود میکروب به لنز شده و با عث زخم و عفونت قرنیه و لک دائمی آن می شود .استفاده طولانی مدت از لنز تماسی باعث کاهش سلول های کراتوسیت قرنیه و افزایش سلول های لانگرهانس اپی تلیالی قرنیه شده که ممکن است کدورت خفیفی در سطح چشم ایجاد کند یا با عمل های جراحی لیزیک و PRK تداخل کرده و نتیجه عمل را غیر قابل پیش بینی نماید.خوابیدن با لنز باعث می شود اکسیژن کافی به سطح چشم نرسد و کمبود اکسیژن در قرنیه باعث زخم و رشد میکروب در آن می شود.شنا کردن با لنز تماسی باعث ورود یک نوع آمیب مقاوم به درمان به سطح قرنیه شده که لک ناشی از آن دائمی خواهد بود.